🟨 Koniec eksploatacji i początek nowego etapu w historii kopalni
W czerwcu 1962 roku wstrzymano wydobycie rud uranu w Kowarach. Była to decyzja wynikająca z malejącej opłacalności – złoża stawały się coraz uboższe, a koszty eksploatacji rosły z każdym rokiem. Zmiany w polityce surowcowej Związku Radzieckiego i spadek zapotrzebowania na polski uran przesądziły o konieczności zamknięcia kopalni. Tym samym zakończył się najintensywniejszy etap działalności przemysłowej tego obiektu, który od dekad był jednym z filarów lokalnej gospodarki w Kowarach.
🟨 Lata transformacji: od przemysłu do planowania przyszłości
W okresie 1962–1974 obszar byłej kopalni poddano stopniowej likwidacji. Część wyrobisk została zasypana, inne zabezpieczono zgodnie z obowiązującymi wówczas przepisami górniczymi. Składowiska odpadów radioaktywnych zostały odizolowane, a teren zaczęto przygotowywać do nowych funkcji. Równolegle prowadzono inwentaryzację geologiczną i badania struktury skał, co stanowiło podstawę do przyszłych działań edukacyjnych i turystycznych. Szczególnie cenne okazały się złoża fluorytu, hematytu oraz zróżnicowana mineralizacja związana z historią tektoniczną regionu. Więcej o geologii tego miejsca przeczytasz na stronie Geologia Kopalni Kowary.
„Likwidacja wydobycia uranu oznaczała nie tylko koniec pewnej ery górnictwa, ale też początek procesu transformacji – z kopalni strategicznej w miejsce edukacyjno‑turystyczne.”
— prof. Jan Nowak, Uniwersytet Wrocławski
🟨 Dziedzictwo przemysłowe i przyszłość regionu
Zamknięcie kopalni w 1962 roku nie zakończyło całkowicie jej znaczenia dla regionu. Przez kolejne lata trwały prace porządkowe oraz dokumentacyjne, które miały na celu zachowanie części infrastruktury pod kątem potencjalnego udostępnienia turystycznego. Lokalne społeczności i instytucje zaczęły postrzegać dawną kopalnię nie tylko jako miejsce pracy, ale też jako część dziedzictwa kulturowego i geologicznego Kotliny Jeleniogórskiej. Po kolejnych trzech dekadach narodziła się idea, by utrwalić pamięć o górniczej przeszłości tego miejsca – idea, która w przyszłości zaowocuje powstaniem podziemnej trasy turystycznej do której wejście zlokalizowane jest w malowniczej kotlinie Jelenia Struga.