🟨 Intensywne przygotowania do udostępnienia sztolni
Rok 2000 był momentem przełomowym dla dawnej kopalni uranu w Kowarach. Po latach zapomnienia, rozpoczęto wieloetapowy proces adaptacji sztolni na potrzeby ruchu turystycznego. Działania te obejmowały szczegółowe ekspertyzy techniczne, wzmacnianie obudów wyrobisk, zabezpieczanie sklepienia oraz pełną inwentaryzację tras udostępnionych do zwiedzania. Kluczowym elementem przygotowań było uruchomienie systemu wentylacji zapewniającego stałą cyrkulację powietrza, co miało istotne znaczenie zarówno dla bezpieczeństwa przewodników, jak i przyszłych turystów.
🟨 Stały nadzór radiologiczny i konsultacje z ekspertami
Ze względu na historię wydobycia uranu oraz naturalne występowanie izotopów promieniotwórczych, przygotowanie trasy podziemnej objęto ścisłym nadzorem radiologicznym. Prace były prowadzone we współpracy z Państwowym Instytutem Geologicznym – PIB, który przeprowadził szczegółowe badania geologiczne i radioaktywności skał w wybranych fragmentach wyrobisk. Równolegle Instytut Medycyny Pracy w Łodzi przeprowadził serię pomiarów stężenia radonu, oceniając ryzyko dla zdrowia ludzi przebywających w kopalni w warunkach turystycznych. Na tej podstawie opracowano zalecenia bezpieczeństwa oraz procedury eksploatacji trasy. Zainstalowano również dwanaście stacjonarnych punktów dozymetrycznych, które w trybie ciągłym monitorują poziom promieniowania, zapewniając stały nadzór nad bezpieczeństwem osób odwiedzających trasę.
„Dobrze przygotowana trasa turystyczna w byłym wyrobisku uranu to nie tylko kwestia inżynierii, lecz także konsekwentnej kontroli czynników promieniotwórczych i ich wpływu na ludzi.”
— mgr inż. Anna Nowak, kierownik ds. BHP i ochrony radiacyjnej
🟨 Skoordynowane działania i dbałość o bezpieczeństwo
Udostępnienie trasy nie było jedynie inicjatywą lokalną – wymagało ścisłej współpracy służb geologicznych, specjalistów od górnictwa podziemnego oraz ekspertów ds. ochrony radiacyjnej. Staranne przygotowania objęły też kontrolę mikroklimatu oraz historycznych wycieków wód podziemnych, które mogłyby wpłynąć na jakość powietrza i stabilność skał. Dzięki tym działaniom możliwe stało się bezpieczne otwarcie trasy, która dziś stanowi wyjątkowy przykład adaptacji dawnej infrastruktury górniczej do celów edukacyjno-turystycznych.
Więcej o badaniach geologicznych i zabezpieczeniach radiacyjnych w dawnych kopalniach uranu znajdziesz również w sekcji Akademia uranu.